Haddini Aş Hikayeleri 78: Jan Koum

Dünya çapında en çok indirilen ve kullanılan uygulamalardan birisi WhatsApp.

Peki bu denli başarılı bir uygulamanın arkasında kim vardı? Uygulamayı kurarken ve kurmadan önce neler yaşadı?

Bu yazımda WhatsApp'ın kurucusu Jan Koum'un zorluklarla dolu ve ilham verici hayat hikayesini anlattım.

Jan Koum Kimdir?

1976 yılında Sovyetler Birliği Ukrayna'sında dünyaya geliyor Jan. Çocukluğu, Kiev yakınlarında bir kasabada çok zor şartlar altında geçiyor.

''Kasabada o kadar zor şartlar altında yaşıyorduk ki okulumuzda tuvalet dahi bulunmuyordu. Kışın -20 dereceye kadar düşen soğuk havalarda tuvalet için okulumuzun karşı tarafında bulunan otoparka yürümek zorunda kalıyorduk. O dönem insanları oldukça içe kapanıklardı. 1984 kitabında anlatılanları yaşamak gibi bir şeydi hayatım.''

1992 yılında annesiyle birlikte Amerika, Kaliforniya'ya göç ediyorlar. Burada hükümet tarafından yürütülen bir destek programı aracılığıyla edindikleri, mütevazı 2 yatak odalı bir dairede yaşıyorlar.

Mali açıdan çok zorluk çektikleri, yiyecek kuponu ve devlet desteğiyle geçindikleri bu yıllarda, Jan yerel marketlerde temizlikçi olarak çalışıyor.

Jan, teknolojiye olan tutkusunu 18 yaşındayken keşfediyor.

Çeşitli kaynakları inceleyerek kendi kendine bilgisayar ağları ile ilgili bilgileri öğreniyor. İkinci el kitapçılardan aldığı teknoloji içerikli kitapları okuyor, parası olmadığı için tekrar iade ediyor o dönemde.

Bilgisayar becerilerini iyice geliştirdikten sonra Napster'ın gelecekte kurucusu olacak kişi Shawn Fanning ile tanışıyor ve w00w00 adlı bir hacker grubuna katılıyor.

Liseyi zar zor bitirdikten sonra San Jose Eyalet Üniversitesi'ne kaydoluyor. Okurken aynı zamanda Ernst & Young'da yarı zamanlı olarak çalışıyor.

Ernst & Young'da çalıştığı yıllarda, o döne Yahoo'da çalışan, hem sıkı dostu hem de WhatsApp'ın kurucu ortağı olacak Brian Acton ile tanışıyorlar.

Acton, birkaç ay sonra Koum'a Yahoo'da iş ayarlıyor. Yahoo'da uzun yıllar çalışıyor, hatta yöneticilik pozisyonuna kadar yükseliyor.

Yahoo'da gayet iyi pozisyonlarda çalışıyorlarken, Acton ile Koum bir gün işi bırakıp Güney Amerika gezisine çıkmaya karar veriyorlar.

Döndüklerinde iki arkadaş da Facebook'a iş başvurusunda bulunuyor ve ikisi de red cevabı alıyor ve bu red cevabı resmen hayatlarının dönüm noktası oluyor.

Bir şirket için çalışmadıkları günlerini yeni bir girişim fikri üzerine düşünerek geçiriyorlar.

Koum, 2009 yılında iPhone'undaki uygulama mağazasında gezinirken mesajlaşma uygulamasını bir fırsat olarak görüyor. Ardından bir mobil geliştirici olan Igor Solomennikov ile bağlantı kuruyor ve uygulamayı geliştirmeye başlıyorlar.

Koum, "n'aber" ifadesiyle olan benzerliği nedeniyle uygulamaya WhatApp adını veriyor ve WhatsApp Mayıs 2009'da kullanıma açılıyor.

WhatsApp ilk kez halka sunulduğunda, hemen popüler olmuyor. Başarı bir gecede gelmiyor anlayacağınız.

Başlarda çok sınırlı sayıda kullanıcısı ile sürekli çöken bir uygulama WhatsApp.

"Etrafımda birçok başarılı fikir bulan insan görüyorum. Ama siz onların ürünlerini hiç görmüyorsunuz çünkü sonuna kadar devam etmeden mücadeleyi bırakıyorlar." Jan Koum

Apple, WhatsApp'ı kullanıcıları anlık bildirimlerle uyaran ücretsiz bir mesaj uygulaması olarak piyasaya sürüyor ve SMS ile benzerliğiyle dikkat çeken uygulamanın popülaritesi ve kullanıcı sayısı günden güne artmaya başlıyor.

Hatta hiçbir pazarlama ve PR çalışması yapılmadan kendi kendine büyümeyi başarıyor.

"Pazarlama ve basın sürekli toz kaldırıyorlar. O kalkan tozlar da sizin gözünüze giriyor ve esas görmeniz gerekeni yani ürünü göremiyorsunuz." Jan Koum

Sene 2014… Bir zamanlar iş başvurusunu reddettiği şirket Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg, Koum'un kapısını çalıyor ve WhatsApp'ı satın almak istediğini söylüyor.

Bir müddet düşündükten sonra, uygulamayı 19 milyar dolara Facebook'a satmayı kabul ediyor.

Koum bu arada Facebook'un yönetim kuruluna dahil oluyor ve WhatsApp geliştirme ekibiyle birlikte çalışmaya devam ediyor. Ancak 2018 yılında veri çalma skandalında yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle Facebook yönetim kurulundan ayrılıyor.

Evet, şu an net serveti 9,9 milyar dolar olan Koum, yeni projeler üzerinde çalışarak, mütevazı bir şekilde yaşamını sürdürüyor.

"Sadece tek bir ürün yaratmak istedim. Sadece tek bir şeyi başarmak. Ama çok güzel bir ürünü çok başarılı bir şekilde yaratmak!" Jan Koum